အမျိုးသမီးတိုင်း သိထားသင့်တဲ့ ကျန်းမာရေးစောင့်ရှောက်မှု
အမျိုးသမီးတစ်ဦးရဲ့ ခန္ဓာကိုယ်ဟာ ဘဝသက်တမ်းတစ်လျှောက်မှာ ဟော်မုန်းအပြောင်းအလဲများစွာနဲ့ ရုပ်ပိုင်းဆိုင်ရာ ပြုပြင်ပြောင်းလဲမှုများစွာကို ဖြတ်သန်းကြရပါတယ်။ ဒါကြောင့် အသက်အရွယ်အလိုက် ကိုယ့်ကိုယ်ကိုယ် ဘယ်လိုဂရုစိုက်ရမလဲဆိုတာ သိထားဖို့က အလွန်အရေးကြီးပါတယ်။
၁။ ရာသီသွေးဆင်းခြင်းနှင့် ဟော်မုန်းမျှတမှု (Menstrual Health)
ရာသီစက်ဝန်းဟာ အမျိုးသမီးတစ်ယောက်ရဲ့ ကျန်းမာရေးမှန်ပြောင်းတစ်ခုပဲ ဖြစ်ပါတယ်။
- စောင့်ကြည့်ရန်: ရာသီလာချိန် ပုံမှန်မဟုတ်ခြင်း၊ အလွန်အမင်း ကိုက်ခဲခြင်း သို့မဟုတ် သွေးဆင်းများလွန်းခြင်းတွေရှိရင် သားအိမ်အသားပိုရှိခြင်း (Fibroids) ဒါမှမဟုတ် PCOS (မျိုးဥအိမ်တွင် အရည်အိတ်တည်ခြင်း) စတဲ့ ရောဂါလက္ခဏာတွေ ဖြစ်နိုင်တာကြောင့် ဆရာဝန်နဲ့ ပြသသင့်ပါတယ်။
- သံဓာတ်ဖြည့်တင်းပါ: ရာသီသွေးဆင်းချိန်မှာ သံဓာတ်ဆုံးရှုံးမှုများတာကြောင့် သွေးအားနည်းရောဂါမဖြစ်အောင် အသည်း၊ အသား၊ ပဲအမျိုးမျိုးနဲ့ အစိမ်းရောင်ရှိတဲ့ ဟင်းသီးဟင်းရွက်တွေကို ပိုစားပေးပါ။
၂။ ရင်သားကျန်းမာရေး (Breast Awareness)
ရင်သားကင်ဆာဟာ အမျိုးသမီးတွေမှာ အဖြစ်များဆုံး ကင်ဆာတစ်ခုဖြစ်ပါတယ်။
- ကိုယ်တိုင်စစ်ဆေးပါ: တစ်လတစ်ကြိမ် မိမိဘာသာ ရင်သားကို စမ်းသပ်စစ်ဆေးပါ။ ပုံမှန်မဟုတ်တဲ့ အကျိတ်၊ အဖု ဒါမှမဟုတ် အရေပြားပြောင်းလဲမှုရှိရင် ချက်ချင်း ဆေးစစ်ပါ။
- စောစီးစွာ ကုသခြင်း: စောစောစီးစီးသိရင် ကုသလို့ အလွယ်ကူဆုံး ရောဂါတစ်ခုဖြစ်တာကြောင့် ပေါ့ဆလို့မရပါဘူး။
၃။ အရိုးကျန်းမာရေးနှင့် ကယ်လ်စီယမ် (Bone Health)
အမျိုးသမီးတွေဟာ အသက်ကြီးလာတဲ့အခါ (အထူးသဖြင့် သွေးဆုံးချိန်နောက်ပိုင်း) အမျိုးသားတွေထက် အရိုးပွရောဂါ (Osteoporosis) ဖြစ်နိုင်ခြေ ပိုများပါတယ်။
- ကယ်လ်စီယမ်နှင့် ဗီတာမင် D: နွားနို့၊ ဒိန်ချဉ်၊ ငါးသေးလေးတွေ စားသုံးပေးပါ။ မနက်ခင်း နေရောင်ခြည်နုနုကို ထိတွေ့ပေးခြင်းက ဗီတာမင် D ရရှိစေပြီး အရိုးတွေကို သန်မာစေပါတယ်။
၄။ သားအိမ်ခေါင်းကင်ဆာ ကာကွယ်ခြင်း (Cervical Cancer Prevention)
ဒါဟာ ကာကွယ်ဆေးနဲ့ ကြိုတင်ကာကွယ်လို့ရတဲ့ ကင်ဆာရောဂါဖြစ်ပါတယ်။
- HPV Vaccine: အသက်အရွယ်အလိုက် HPV ကာကွယ်ဆေး ထိုးထားသင့်ပါတယ်။
- Pap Smear: အိမ်ထောင်ရှင်အမျိုးသမီးများ သို့မဟုတ် အသက် (၂၅) နှစ်အထက် အမျိုးသမီးများအနေနဲ့ သားအိမ်ခေါင်းကင်ဆာ ရှိ၊ မရှိ (၂) နှစ် သို့မဟုတ် (၃) နှစ်တစ်ကြိမ် ပုံမှန် စစ်ဆေးသင့်ပါတယ်။
၅။ စိတ်ပိုင်းဆိုင်ရာ ဂရုစိုက်မှု (Mental Well-being)
အမျိုးသမီးတွေဟာ မိသားစုနဲ့ အလုပ်ကြားမှာ ဗျာများရလေ့ရှိတာကြောင့် စိတ်ကျန်းမာရေးကို မေ့ထားတတ်ကြပါတယ်။
- Self-care: မိမိကိုယ်ကိုယ် အချိန်ပေးပါ။ အိပ်ရေးဝဝအိပ်ပါ။ စိုးရိမ်ပူပန်မှုတွေ များလာရင် ယုံကြည်ရသူကို ဖွင့်ပြောပါ။
အမျိုးသမီးများအတွက် နေ့စဉ်ဆောင်ရန်/ရှောင်ရန်များ
ဆောင်ရန် ✅
တစ်နေ့ကို ရေ ၈ ခွက် သောက်ပါ။
တစ်နေ့ မိနစ် ၂၀ ခန့် ကိုယ်လက်လှုပ်ရှားလုပ်ပါ။
တစ်နှစ်တစ်ကြိမ် ပုံမှန် ကျန်းမာရေးစစ်ဆေးပါ။
ရှောင်ရန် ❌
အချိုကဲတဲ့ အစားအစာနဲ့ အသင့်စားမုန့်များ။
အကာအကွယ်မဲ့ လိင်ဆက်ဆံခြင်း။
ဆေးလိပ်နှင့် အရက်သောက်ခြင်း။
နိဂုံးချုပ်အမှာစကား: အမျိုးသမီးတစ်ယောက် ကျန်းမာနေမှသာ ပျော်ရွှင်တဲ့ မိသားစုဘဝနဲ့ တက်ကြွတဲ့ လူမှုပတ်ဝန်းကျင်ကို တည်ဆောက်နိုင်မှာပါ။ ဒါကြောင့် အခုကစပြီး သင့်ကျန်းမာရေးကို နံပါတ် (၁) ဦးစားပေးအနေနဲ့ ဂရုစိုက်လိုက်ပါ။
www.shwethai.com